This post is also available in:
Euroclear in Brussel bewaart het grootste deel van de geblokkeerde tegoeden van de Russische centrale bank in de Unie. Mogen die gebruikt worden voor Oekraïne? Een stand van zaken in september 2026.
Kort samengevat
- De tegoeden van de Russische centrale bank zijn geblokkeerd, niet in beslag genomen.
- Sinds 2024 gaan de uitzonderlijke winsten erop naar Oekraïne: ongeveer 8 miljard euro tot nu toe.
- Sinds december 2025 verbiedt een verordening op basis van artikel 122 VWEU de teruggave aan Rusland, zonder einddatum.
- De “herstellening” kwam er niet. De Unie koos voor een lening van 90 miljard euro, gefinancierd met Europese leningen.
Geblokkeerd sinds februari 2022
Sinds 28 februari 2022 zijn alle transacties met de reserves van de Russische centrale bank verboden (artikel 5 bis, lid 4, van Verordening (EU) nr. 833/2014). Rusland blijft eigenaar, maar kan er niets mee doen.
Dit is iets anders dan de bevriezing van tegoeden van personen op de sanctielijst. Die volgt uit een andere verordening, nr. 269/2014.
Volgens zijn halfjaarcijfers van 2026 bewaart Euroclear ongeveer 202 miljard euro aan Russische tegoeden onder sancties, op een balans van 241 miljard euro.
De uitzonderlijke winsten
Het geblokkeerde geld brengt interesten op voor Euroclear. Sinds 2024 moet Euroclear een deel daarvan afdragen aan de Unie. De eerste storting, 1,5 miljard euro, gebeurde in juli 2024. De vijfde, 1,4 miljard euro, op 3 augustus 2026. Samen bijna 8 miljard euro. Bij de laatste storting ging 95 % naar het mechanisme dat Oekraïne helpt de G7-leningen terug te betalen, en 5 % naar de Europese Vredesfaciliteit.
December 2025: geblokkeerd zonder einddatum
Vroeger hing de blokkering af van de sancties, die elke zes maanden met eenparigheid verlengd worden. Eén veto kon volstaan. Op 12 december 2025 nam de Raad Verordening (EU) 2025/2600 aan, op basis van artikel 122 VWEU. Die verbiedt elke overdracht naar Rusland zonder einddatum, tot de oorlog stopt, Rusland herstelbetalingen doet en het risico voor de Europese economie verdwenen is.
Geen herstellening
De Commissie wilde met het geblokkeerde geld een “herstellening” aan Oekraïne financieren. België, waar Euroclear gevestigd is, vroeg garanties over de juridische en financiële risico’s. Op 18 december 2025 koos de Europese Raad voor een lening van 90 miljard euro voor 2026 en 2027, gefinancierd met Europese leningen. De tegoeden blijven geblokkeerd en de Unie behoudt het recht ze te gebruiken om die lening terug te betalen.
Rechtszaken in Rusland
De Russische centrale bank daagde Euroclear voor het arbitragehof van Moskou. In mei 2026 kreeg ze een veroordeling van meer dan 18.000 miljard roebel, bevestigd in beroep in juli 2026. Euroclear betwist die uitspraken. Het concrete risico betreft zijn activa in Rusland. De centrale bank vecht Verordening 2025/2600 ook aan bij het Gerecht van de Europese Unie.
En private beleggers?
Veel beleggers die niet op de lijst staan, hebben effecten die geblokkeerd zijn bij Euroclear, omdat ze via de Russische centrale effectenbewaarder (NSD) liepen. Die staat sinds juni 2022 zelf onder sancties. Onder bepaalde voorwaarden kunnen zij een vrijgave vragen (zie afwijkingen van de Thesaurie).
Stand van zaken op 9 september 2026. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies.
Geef een reactie