Rekening afgesloten door de bank: mag dat, en wat kunt u doen?

This post is also available in:

Bijgewerkt op 18 oktober 2026.

De brief is meestal kort. De bank meldt dat ze de relatie beëindigt, noemt een datum en vraagt het nummer van een andere rekening. Een reden staat er niet in. Mag de bank dat? Kunt u zich verzetten? En hoe vermijdt u dat u zonder rekening valt?

Deze gids zet de Belgische regels op een rij, voor een opzegging door de bank en door de klant. Bij elke vraag vindt u links naar onze uitgebreidere analyses.

Mag de bank mijn rekening afsluiten zonder reden?

Ja, in principe wel. De rekeningovereenkomst geldt voor onbepaalde duur. Elke partij bij zo’n overeenkomst mag ze beëindigen, met een redelijke opzeggingstermijn. Dat is een algemeen beginsel van het contractenrecht. De algemene voorwaarden van de banken (het “algemeen reglement der verrichtingen”) werken dat verder uit.

Dat recht geldt in beide richtingen. Ook de klant kan altijd van bank veranderen, zonder uitleg. Een algemeen recht om een bankrekening te behouden bestaat niet. De uitzondering is de basisbankdienst (zie verder).

De antiwitwaswet geeft de bank bovendien een eigen grond. Kan de bank haar waakzaamheidsplicht tegenover een bestaande klant niet nakomen, dan moet ze de relatie beëindigen (artikel 35 van de wet van 18 september 2017). Dan is afsluiten niet alleen toegelaten, maar verplicht.

Lees ook: De-risking en de basisbankdienst voor ondernemingen

Welke opzeggingstermijn geldt?

• Betaalrekening (zichtrekening): minstens twee maanden (artikel VII.25 WER).
• Onderneming: voor wie geen consument is, mogen de partijen van een deel van die regels afwijken. Dan geldt de termijn uit de algemene voorwaarden.
• Spaarrekening: volgens het Hof van Justitie (arrest ING-DiBa, C-191/17, 2018) is een spaarrekening waarmee u alleen via een zichtrekening kunt betalen geen betaalrekening. De termijn volgt dan uit de algemene voorwaarden en het gemene recht.
• Basisbankdienst: twee maanden, behalve in de gevallen die de wet noemt (bijvoorbeeld bepaalde veroordelingen of valse informatie bij de opening).

De algemene voorwaarden laten meestal ook een opzegging zonder termijn toe bij een ernstige fout van de klant. Of dat terecht is, wordt geval per geval beoordeeld.

Waarom sluiten banken rekeningen af?

Om veel redenen: een nieuw commercieel beleid, een klantengroep die de bank niet meer bedient, incidenten, een rekening die niet gebruikt wordt, of de strijd tegen witwassen en internationale sancties.

Dat laatste heet de-risking: de bank stopt met klanten of groepen klanten bij wie ze een risico ziet dat ze niet kan of wil beheren. Sommige sectoren worden vaker getroffen, zoals diamant, horeca, tweedehandswagens of sportclubs.

Dat de bank geen reden geeft, volgt vaak uit de wet zelf. Als de beslissing verband houdt met een melding aan de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI), mag de bank de klant daarover niets zeggen (artikel 55 van de wet van 18 september 2017). Zwijgen betekent dus niet dat er geen reden is.

Lees ook: Witwassen: houdt uw bank u in het oog? · Witwassen en terrorismefinanciering: een overzicht

Kan ik de opzegging betwisten?

Het recht van de bank is niet absoluut, maar de grenzen zijn smal.

Rechtsmisbruik. Het Burgerlijk Wetboek verbiedt een recht uit te oefenen op een manier die kennelijk verder gaat dan wat een voorzichtig en redelijk persoon zou doen (artikel 1.10). De rechter toetst marginaal. Hij oordeelt niet of de bank een goede commerciële keuze maakte, alleen of ze kennelijk onredelijk handelde, bijvoorbeeld met een te korte termijn om een andere bank te vinden.

De sanctie blijft beperkt. Bij misbruik krijgt de klant meestal extra tijd of een schadevergoeding. Een rechter ten gronde verplicht de bank niet om de relatie voor altijd voort te zetten. Of de kortgedingrechter de rekening tijdelijk kan laten openhouden, is betwist. Sommige rechters hebben dat uitzonderlijk en tijdelijk toegestaan.

Discriminatie. De bank mag zich niet baseren op een criterium dat de antidiscriminatiewetten beschermen. De klant moet feiten aanbrengen die een discriminatie doen vermoeden. Dan moet de bank bewijzen dat er geen discriminatie was.

Zonder rechter. De klant kan klacht indienen bij de bank en daarna bij de Ombudsman in financiële geschillen (Ombudsfin).

Lees ook: De-risking: naar een kader voor onrechtmatige afsluitingen?

Ik kreeg een opzeggingsbrief: wat nu?

1. Noteer de datum en controleer de termijn.
2. Open meteen een andere rekening. Dat is het belangrijkste. Via de bankoverstapdienst neemt u domiciliëringen en doorlopende opdrachten mee.
3. Geef de bank schriftelijke instructies over het saldo, de effectenrekening, de kluis, de kaarten en de kredieten.
4. Verwittig wie u betaalt of door u betaald wordt (werkgever, leveranciers, klanten, overheid).
5. Vraag zo nodig extra tijd. Banken stemmen vaak in met een vlotte afbouw als u toont dat u andere banken hebt aangesproken.
6. Bewaar de weigeringen van andere banken. U hebt ze nodig voor een basisbankdienst.

Geblokkeerd of afgesloten: wat is het verschil?

Een afgesloten rekening bestaat niet meer. Een geblokkeerde rekening bestaat nog, maar sommige verrichtingen zijn niet mogelijk. Een blokkering kan verschillende oorzaken hebben:

• overlijden van de rekeninghouder;
• beslag onder de bank;
• witwasbestrijding: de bank kan een verdachte verrichting weigeren of opschorten, en de CFI kan zich tijdelijk tegen de uitvoering verzetten;
• internationale sancties: tegoeden van wie op een sanctielijst staat, worden bevroren door de Europese verordening zelf;
• fraude: de bank kan een betaalinstrument om veiligheidsredenen blokkeren.

Lees ook: Bankrekeningen bij overlijden · Internationale sancties en opschorting van betalingen · Bankbeslag en uitvoeringsimmuniteit

De basisbankdienst voor particulieren

Sinds 2003 heeft elke consument die wettig in de Europese Unie verblijft recht op een basiszichtrekening (artikelen VII.56/1 en volgende WER). Daarmee kunt u geld storten en opnemen, overschrijven, domiciliëren en met een debetkaart betalen, zonder krediet. De prijs is wettelijk beperkt.

De bank mag weigeren in een paar gevallen: u hebt al een zichtrekening in België, uw tegoeden of kredieten liggen boven een wettelijk plafond (sinds 2024 10.000 euro, geïndexeerd), of de opening zou de antiwitwaswet schenden. Een weigering of opzegging moet schriftelijk gemotiveerd worden, behalve als de antiwitwaswet dat verbiedt.

Lees ook: De basisbankdienst voor particulieren

De basisbankdienst voor ondernemingen

De wet van 8 november 2020 breidde de basisbankdienst uit naar ondernemingen. Ze werkt pas sinds 16 januari 2023. Een wet van 4 mei 2024 en een koninklijk besluit van 17 juli 2024 hebben de regeling aangepast.

De onderneming vraagt de dienst niet aan bij een bank, maar bij de Kamer voor de basisbankdienst van de FOD Economie. Ze moet in België gevestigd zijn, in de Kruispuntbank van Ondernemingen staan en aantonen dat verschillende banken haar hebben geweigerd. De Kamer vraagt advies aan de CFI en wijst daarna een bank aan. De onderneming kiest die bank niet zelf.

De aanvraag wordt geweigerd in bepaalde gevallen, bijvoorbeeld bij een veroordeling van de onderneming of een bestuurder voor bepaalde financiële misdrijven, of als ze op een sanctielijst staat.

Lees ook: Weigering van een bankrekening: ondernemingen en de basisbankdienst · Belgische Staat veroordeeld

En als de klant zelf wil afsluiten?

De klant mag zijn betaalrekening altijd opzeggen. De bank mag hoogstens een termijn van een maand vragen. Voor een consument is het afsluiten van een zichtrekening in principe gratis.

• Een rekening in het rood moet eerst op nul staan.
• Kredieten en kredietkaarten moeten geregeld of overgezet worden.
• Bij een gemeenschappelijke rekening bepalen de algemene voorwaarden of één houder alleen kan afsluiten.
• Effecten en de kluis vragen aparte instructies.

Reageert de bank niet op een duidelijke schriftelijke vraag? Stuur dan een ingebrekestelling en dien klacht in bij de bank en bij Ombudsfin.

Slapende rekeningen

Een rekening zonder verrichting en zonder contact met de houder gedurende vijf jaar is slapend (wet van 24 juli 2008). De bank moet de houder eerst proberen te vinden. Lukt dat niet, dan gaat het geld naar de Deposito- en Consignatiekas. De houder of zijn erfgenamen kunnen het daar terugvragen, binnen de wettelijke termijnen.

Wat verandert er met de Europese witwasverordening?

Vanaf 10 juli 2027 geldt Verordening (EU) 2024/1624. Ook die verplicht een bank om een relatie te weigeren of te beëindigen als ze haar waakzaamheidsplicht niet kan nakomen (artikel 21). Europese toezichthouders moeten richtsnoeren opstellen voor de klanten die het vaakst door de-risking worden getroffen.

De Europese Bankautoriteit vroeg de banken al in maart 2023 om risico’s te beheren in plaats van ze systematisch te vermijden. Die richtsnoeren gelden voor de banken en hun toezichthouders. Ze geven de klant op zich geen recht om zijn rekening te houden.

Al onze analyses over het afsluiten van rekeningen

• De-risking en de basisbankdienst voor ondernemingen (januari 2023)
• De-risking: de verantwoordelijkheid van de Belgische Staat (juni 2022)
• De-risking: naar een kader voor onrechtmatige afsluitingen? (november 2024)
• De basisbankdienst voor particulieren (oktober 2018)
• Ondernemingen en de basisbankdienst (november 2020)
• Weigering van een rekening: een jaar later (november 2021)
• Weigering van een rekening: Belgische Staat veroordeeld (februari 2022)
• Bankrekeningen bij overlijden (mei 2020)
• Moet uw bank uw rekeningen in het oog houden? (september 2024)
• Contant geld opnemen: moet de bankier zich verzetten? (september 2025)

Deze gids geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. Elke situatie hangt af van de feiten, het soort rekening en de algemene voorwaarden.