De bankierseed gold eerst alleen voor de top van de bank. Sinds 15 juli 2026 geldt hij voor iedereen die rechtstreeks deelneemt aan bankactiviteiten in Belgi\u00eb, ook voor de agenten in bank- en beleggingsdiensten. De termijn van zes maanden om de eed af te leggen loopt tot 15 januari 2027.<\/p>\n
Dat tweede luik verandert de schaal. Het tuchtregime gaat van enkele honderden personen naar enkele tienduizenden. Dit moet u weten.<\/p>\n
Het idee dateert van de wet van 22 april 2019. Die voegde in de bankwet van 25 april 2014 een eed en een tuchtregime in, toevertrouwd aan een orgaan van zelfregulering. De wet is nooit in werking getreden: de uitvoeringsbesluiten bleven uit.<\/p>\n
De wet van 20 december 2023 houdende diverse financi\u00eble bepalingen, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 15 januari 2024, heeft het project herwerkt. De zelfregulering verdween. De FSMA werd de tuchtoverheid. Twee uitvoeringsteksten volgden: het koninklijk besluit van 28 januari 2024 met de individuele gedragsregels, en het reglement van de FSMA van 8 mei 2024, goedgekeurd bij koninklijk besluit van 16 juni 2024, over de eedaflegging en de behandeling van klachten.<\/p>\n
Het model komt uit Nederland, waar de bankierseed en het Tuchtrecht Banken sinds 2015 bestaan.<\/p>\n
De wet spreekt van \u00ab bankdienstverleners \u00bb, in vier categorie\u00ebn. De eerste zijn de personen die aan de vereisten van betrouwbaarheid en deskundigheid (fit and proper<\/em>) moeten voldoen: leden van het bestuur en de directie, hoofden van de onafhankelijke controlefuncties. De tweede zijn de verantwoordelijke leidinggevenden, die feitelijk toezicht houden op de personen van de vierde categorie. De derde zijn de agenten in bank- en beleggingsdiensten, natuurlijke personen. De vierde, de ruimste, omvat iedereen die rechtstreeks deelneemt aan bankactiviteiten in Belgi\u00eb, stagiairs, studenten en uitzendkrachten inbegrepen.<\/p>\n Het regime geldt voor kredietinstellingen naar Belgisch recht, Belgische bijkantoren van buitenlandse instellingen en de agenten die voor hen optreden. Het geldt niet voor het personeel van onderaannemers, tenzij die zelf kredietinstelling of agent zijn, en niet voor activiteiten in vrije dienstverlening.<\/p>\n Categorie\u00ebn 1 en 2 vallen onder het regime sinds 15 januari 2025. Categorie\u00ebn 3 en 4 sinds 15 juli 2026.<\/p>\n De tekst staat in de wet: \u00ab Ik verbind mezelf ertoe om, bij de uitoefening van mijn beroepsactiviteiten, in alle omstandigheden eerlijk en integer, alsook vakbekwaam en professioneel te handelen, waarbij ik rekening houd met de belangen van de cli\u00ebnten en de cli\u00ebnten billijk behandel. Ik heb kennisgenomen van de specifieke regels die de Koning ter zake heeft vastgesteld. \u00bb<\/p>\n De fit and proper<\/em> personen leggen de eed af voor de FSMA, die daarvoor sessies organiseert. De anderen leggen hem af voor een persoon belast met de effectieve leiding van hun instelling of agent. Zij krijgen een schriftelijk attest.<\/p>\n De termijn is zes maanden vanaf de inwerkingtreding voor de betrokken categorie of, voor nieuwkomers, vanaf de indiensttreding. Voor categorie\u00ebn 3 en 4 is dat dus uiterlijk 15 januari 2027. Wie minder dan zes maanden actief is, hoeft de eed niet af te leggen, maar valt vanaf dag \u00e9\u00e9n onder de gedragsregels.<\/p>\n De eed verwijst naar de individuele gedragsregels van het koninklijk besluit van 28 januari 2024. Drie beginselen: eerlijk en integer handelen, vakbekwaam en professioneel handelen, rekening houden met de belangen van de cli\u00ebnt en hem billijk behandelen. Het besluit werkt die uit in concrete verplichtingen, zoals geen nuttige informatie voor de cli\u00ebnt verzwijgen en het rendement van een product niet misleidend voorstellen. De verantwoordelijke leidinggevenden moeten bovendien toezien op de naleving door de personen onder hun toezicht.<\/p>\n Die regels geven de cli\u00ebnt geen nieuwe rechten. Zij voegen niets toe aan de MiFID-gedragsregels of aan het gemeen aansprakelijkheidsrecht. Zij zijn tuchtrechtelijk: zij dragen een individuele sanctie, geen vordering tot schadevergoeding.<\/p>\nHoe legt men de eed af?<\/h2>\n
Waartoe verbindt de eed?<\/h2>\n
Welke sancties kan de FSMA opleggen?<\/h2>\n